Een jong kind wil van nature leren.
Peuters stellen eindeloos vragen. Ze willen weten hoe alles werkt, bouwen de hoogste torens, onderzoeken insecten in de tuin en kunnen urenlang opgaan in hun eigen fantasiewereld. Leren gaat bijna vanzelf.
Toch verandert dat bij sommige kinderen zodra ze naar school gaan.
Waar eerst nieuwsgierigheid was, ontstaat onzekerheid. Waar eerst plezier was, komt frustratie. En langzaam verdwijnt het vertrouwen in hun eigen kunnen.
Hoe komt dat?
Het probleem is vaak niet het leren zelf
Wanneer een kind moeite krijgt met lezen, spelling of rekenen, wordt al snel gedacht dat het harder moet oefenen. Er volgen extra werkbladen, meer herhaling of bijles. Soms wordt een diagnose gesteld.
Maar wat als het echte probleem ergens anders begint?
Volgens de visie van Ron Davis ontstaat veel van wat wij leerproblemen noemen op het moment dat een kind iets tegenkomt wat het niet begrijpt. Niet omdat het niet intelligent genoeg is, maar omdat de aangeboden uitleg geen betekenis krijgt.
Dat moment noemen we verwarring.
Verwarring stapelt zich op
Stel je voor dat je een boek leest in een taal die je maar half begrijpt. De eerste onbekende woorden sla je misschien nog over. Maar als er steeds meer woorden bijkomen die je niet begrijpt, raak je de draad kwijt.
Voor veel kinderen verloopt leren op een vergelijkbare manier. Eén onduidelijk begrip lijkt misschien niet zo belangrijk. Maar als die verwarring niet wordt opgelost, wordt nieuwe informatie steeds moeilijker om te begrijpen. Uiteindelijk kost leren steeds meer energie en neemt het plezier langzaam af.
Bij sommige kinderen wordt die verwarring zichtbaar bij dyslexie, bij anderen vooral bij rekenproblemen, begrijpend lezen of een afnemend zelfvertrouwen. De problemen kunnen verschillend lijken, maar volgens de visie van Ron Davis hebben ze vaak iets gemeen: ergens is verwarring ontstaan die nooit echt is opgelost.
Slimme kinderen kunnen hierdoor vastlopen
Veel kinderen die later vastlopen op school waren als kleuter juist ontzettend nieuwsgierig. Ze wisten alles over dinosaurussen, het heelal, dieren of techniek. Ze konden uren bouwen, tekenen of verhalen bedenken. Hun fantasie leek eindeloos.
Toch beginnen ze na een paar jaar school aan zichzelf te twijfelen. Ze zien klasgenoten vooruitgaan terwijl zij steeds harder moeten werken. Ze krijgen extra begeleiding voor de vakken die juist zoveel moeite kosten.
Langzaam kan de gedachte ontstaan:
“Misschien ben ik gewoon niet slim genoeg.”
Dat is misschien wel de grootste schade die verwarring kan aanrichten.
Anders leren vraagt om een andere aanpak
Geen twee kinderen leren op precies dezelfde manier.
Sommige kinderen verwerken informatie vooral via taal en klanken. Andere kinderen begrijpen de wereld juist door beelden, ervaringen en verbanden.
Wanneer een kind vooral in beelden denkt, maar onderwijs krijgt dat grotendeels is gebaseerd op woorden en klanken, kan verwarring sneller ontstaan. Niet omdat het kind iets tekort komt, maar omdat de manier van leren niet goed aansluit. Juist daarom helpt meer oefenen niet altijd. Wanneer de basis onduidelijk blijft, blijft ook de verwarring bestaan.
Begrijpen gaat vóór oefenen
Binnen de Davis-methode wordt daarom niet als eerste gekeken naar wat een kind fout doet, maar naar waar de verwarring is ontstaan. Pas wanneer een begrip echt duidelijk is, kan nieuwe informatie daarop worden opgebouwd.
Voor veel kinderen voelt dat als een opluchting.
Niet omdat leren ineens geen moeite meer kost, maar omdat het eindelijk logisch wordt.
Misschien is verwarring niet het eindpunt, maar het begin
Wanneer een kind vastloopt, is het verleidelijk om te kijken naar wat het niet kan.
Maar misschien is een belangrijkere vraag:
Waar begon de verwarring?
Door die vraag te stellen, verandert vaak ook de manier waarop we naar een kind kijken. Niet als iemand die tekortschiet, maar als iemand die vooral een andere manier nodig heeft om te leren.
Dat is precies waar verandering kan beginnen.