Dyslexie bij volwassenen

Je hebt je weg gevonden. Maar hoeveel energie kost het je?

Ontdek wat er verandert als je begrijpt hoe jij leert.

Misschien heb je al jaren je eigen manieren gevonden

Je kunt lezen en schrijven. Je hebt een opleiding gevolgd, werkt, hebt misschien een gezin en hebt in de loop van de jaren allerlei manieren gevonden om dingen voor elkaar te krijgen. Toch kunnen lezen, schrijven of informatie verwerken je nog steeds opvallend veel tijd en energie kosten.

Misschien lees je een belangrijke e-mail drie keer voordat je hem verstuurt. Je weet precies wat je wilt zeggen, maar krijgt het moeilijk op papier. Een lange tekst moet je opnieuw lezen omdat je halverwege de draad kwijt bent. Of je bereidt je extra goed voor omdat je weet dat je onder druk sneller fouten maakt.

Aan de buitenkant hoeft niemand daar iets van te merken. Je hebt immers geleerd ermee om te gaan. Maar dat betekent niet dat het je geen moeite kost.

Dyslexie is meer dan moeite met lezen

Bij dyslexie denken we vaak aan kinderen die moeite hebben met lezen en spelling. Maar dyslexie verdwijnt niet wanneer je volwassen wordt. De manier waarop je ermee omgaat verandert meestal wel.

Misschien heb je geleerd woorden te vermijden waarvan je de spelling niet zeker weet, laat je belangrijke teksten door iemand anders controleren of kies je liever voor bellen dan voor een uitgebreide e-mail. Misschien lees je prima, maar langzaam, of merk je dat je na een paar pagina’s nauwelijks meer weet wat je hebt gelezen.

Ook tijdens een studie of op het werk kan dyslexie zichtbaar worden. Niet omdat je de inhoud niet begrijpt, maar omdat het verwerken, ordenen of onder woorden brengen van informatie meer inspanning vraagt. Daardoor kan er een groot verschil zitten tussen wat je weet en wat je op dat moment kunt laten zien.

Als je altijd hebt gedacht dat je gewoon beter je best moest doen

Wanneer iets je al van jongs af aan meer moeite kost, ga je daar vanzelf verklaringen voor zoeken. Misschien dacht je vroeger dat je niet goed kon leren, dat je slordig was of dat je gewoon harder moest werken. Misschien kreeg je pas op latere leeftijd de diagnose dyslexie en vielen er ineens allerlei dingen op hun plaats.

Ook wanneer je al lang weet dat je dyslexie hebt, betekent dat nog niet automatisch dat je begrijpt hoe jij informatie verwerkt en waarom je in bepaalde situaties vastloopt.

Dat inzicht kan belangrijk zijn. Niet om alles wat moeilijk is aan dyslexie toe te schrijven, maar om beter te begrijpen waarom sommige manieren van leren of werken je ontzettend veel energie kosten en andere juist beter bij je passen.

Misschien heb je jezelf door de jaren heen ook behoorlijk aangepast. Je hebt manieren gevonden om fouten te voorkomen, dingen te onthouden of ervoor te zorgen dat anderen niet merken hoeveel moeite iets je kost. Sommige van die oplossingen werken prima. Andere kosten inmiddels vooral veel energie. Ook daar kijken we naar: wat helpt jou echt en wat zou misschien anders kunnen?

Waar ontstaat de verwarring?

Veel mensen met dyslexie denken sterk in beelden. Binnen de Davis-methode kijken we naar wat er gebeurt wanneer geschreven taal, symbolen of begrippen verwarring oproepen. Soms is die verwarring heel duidelijk, bijvoorbeeld wanneer je een woord verkeerd leest. Maar het kan ook veel subtieler zijn.

Je leest bijvoorbeeld alle woorden goed en merkt toch dat je de betekenis van een tekst niet vasthoudt. Je blijft hangen bij een formulering, raakt je concentratie kwijt of moet terug naar het begin van een alinea. Vooral woorden en begrippen waaraan niet gemakkelijk een duidelijk beeld of een concrete betekenis te koppelen is, kunnen daarbij een rol spelen.

Daarom kijken we niet alleen naar de fout die uiteindelijk zichtbaar wordt. We onderzoeken wat eraan voorafgaat, waar de verwarring ontstaat en wat jij kunt doen om weer grip te krijgen.

Als spanning het moeilijker maakt

Misschien merk je dat lezen en schrijven op rustige momenten redelijk goed gaan, maar dat het onder tijdsdruk ineens veel lastiger wordt. Tijdens een examen, vergadering, presentatie of drukke werkdag kun je sneller woorden verkeerd lezen, informatie kwijtraken of moeite hebben om helder te formuleren.

Spanning, vermoeidheid en verwarring kunnen het moeilijker maken om je aandacht erbij te houden. Juist op zo’n moment kan iets wat je normaal gesproken prima kunt ineens veel meer moeite kosten.

Tijdens de begeleiding leer je daarom ook herkennen wat er op zulke momenten met je gebeurt. Je krijgt Davis-technieken aangereikt om je aandacht bewust te richten, spanning los te laten en je energieniveau te reguleren. Het gaat niet om iemand die zegt dat je je beter moet concentreren, maar om zelf leren herkennen wat je kunt doen wanneer je merkt dat je de grip verliest.

Wat leer je tijdens de begeleiding?

Waar we aan werken, hangt af van jouw situatie en van wat jij zelf wilt veranderen. Voor de één ligt de belangrijkste vraag bij lezen, voor een ander bij spelling of schrijven. Weer iemand anders wil vooral begrijpen waarom concentratie onder druk zo lastig wordt.

Je kunt bijvoorbeeld werken aan:

• je aandacht bewust richten wanneer je die nodig hebt
• spanning en verwarring herkennen en loslaten
• met meer rust en begrip lezen
• letters, woorden of symbolen die verwarring geven helder krijgen
• woorden en begrippen die lastig blijven echt begrijpen;
• gedachten makkelijker omzetten naar geschreven taal
• beter herkennen welke manier van leren en informatie verwerken bij jou past

Daarbij gebruiken we verschillende Davis-technieken. Soms werken we met klei om een abstract woord, begrip of symbool concreet te maken. Kleien is daarbij een rustige en ontspannen manier om iets te onderzoeken en zichtbaar te maken. Je koppelt betekenis aan wat eerder abstract of verwarrend was, zodat beeld, betekenis en geschreven taal met elkaar verbonden worden.

Begeleiding afgestemd op jou

Je hebt als volwassene al een leven lang ervaring opgedaan met dyslexie. Je weet waarschijnlijk heel goed wat je lastig vindt en hebt vaak ook al allerlei oplossingen ontwikkeld die voor jou werken. Die hoeven niet ineens overboord.

We kijken juist naar wat je al kunt, waar jouw sterke kanten liggen, waar je nog tegenaan loopt en wat je graag anders zou willen. Dat kan te maken hebben met je werk of studie, maar net zo goed met iets alledaags als ontspannen een boek willen lezen, makkelijker een bericht schrijven of minder onzeker zijn over spelling.

Daarbij kijken we ook naar wat jij nodig hebt om goed tot je recht te komen. Misschien helpt het je om eerst het einddoel te weten, informatie visueel voor je te zien, iets hardop te bespreken of een belangrijke tekst door iemand te laten controleren. Weten wat voor jou werkt én dat kunnen aangeven, kan net zo belangrijk zijn als weten waar je moeite mee hebt.

Er is daarom geen standaardprogramma dat voor iedere volwassene precies hetzelfde verloopt. Jouw vragen en doelen zijn het uitgangspunt.

Hoe ziet de begeleiding eruit?

We beginnen met een kosteloze kennismaking. Daarin bespreken we waar je tegenaan loopt, wat je graag zou willen veranderen en kun je vragen stellen over de Davis-methode. Zo kun je eerst zelf bepalen of deze manier van werken bij je past.

Als Davis Dyslexie Begeleiding mogelijk aansluit bij je hulpvraag, volgt een screening en intake. Daarbij kijken we uitgebreider naar hoe je denkt en leert, wat al goed gaat en waar verwarring ontstaat.

Bij Eindelijk Duidelijk in Zoetermeer bied ik individuele Davis Dyslexie Begeleiding voor volwassenen. Het Davis Dyslexie Programma bestaat uit ongeveer 30 uur individuele begeleiding. Meestal werken we vijf dagen van 09.00 tot 15.00 uur, verspreid over één tot drie weken. De precieze planning stemmen we samen af.

Tijdens de dagen wisselen geconcentreerd werken, praktische oefeningen, bewegen, ontspanning en pauzes elkaar af. Omdat de begeleiding één-op-één is, kunnen we het tempo en de inhoud aanpassen aan wat jij nodig hebt.

Ook daarna verder

Na de intensieve begeleiding ga je de vaardigheden steeds meer toepassen in je dagelijks leven, tijdens je werk of studie en bij lezen en schrijven. Je krijgt daarom oefeningen mee waarmee je thuis verder kunt werken.

Het doel is dat je steeds beter leert herkennen wanneer je de technieken nodig hebt en hoe je ze zelf kunt gebruiken. Zo worden de vaardigheden die je tijdens de begeleiding hebt geleerd steeds meer onderdeel van je eigen manier van werken en leren.

Na een aantal weken volgt een terugkomochtend. We kijken dan hoe het gaat, wat goed werkt en waar je eventueel nog tegenaan loopt.

Meer dan lezen en spelling

Dyslexie kan behoorlijk lastig zijn. Daarom wil ik de lees- en spellingproblemen zelf niet mooier maken dan ze zijn. Tegelijkertijd kan de manier waarop iemand met dyslexie denkt ook kwaliteiten met zich meebrengen.

Dyslexie kan behoorlijk lastig zijn. Daarom wil ik de lees- en spellingproblemen zelf niet mooier maken dan ze zijn. Tegelijkertijd zegt dyslexie niet alleen iets over wat je moeilijk vindt. Het is minstens zo interessant om te kijken naar hoe jij denkt, leert en problemen oplost en welke sterke kanten je daarin bij jezelf herkent.

Misschien denk je sterk in beelden, zie je snel verbanden, kun je situaties goed ruimtelijk voor je zien of kom je op oplossingen waar een ander niet meteen aan denkt. Misschien liggen jouw sterke kanten juist ergens anders. Niet iedere persoon met dyslexie denkt hetzelfde en er bestaat geen vast pakket aan ‘dyslectische talenten’.
De problemen met lezen en spelling zijn dus niet de ‘gave’. De kracht kan juist liggen in de manier waarop jij denkt en wat je daarmee kunt. Wanneer je beter begrijpt hoe jouw manier van denken werkt, kan er ook een ander beeld ontstaan van dingen waar je misschien jarenlang vooral moeite mee hebt gehad.

Wat merken volwassenen na de begeleiding?

Iedere volwassene begint met een andere achtergrond en andere doelen. Daarom is vooraf niet te voorspellen wat de begeleiding precies voor jou zal veranderen.

Volwassenen kunnen bijvoorbeeld merken dat ze beter herkennen wanneer verwarring ontstaat, bewuster hun aandacht kunnen richten en beter begrijpen welke manier van leren of informatie verwerken bij hen past. Ook kunnen ze beter begrijpen wat voor hen werkt en wat ze nodig hebben op momenten waarop dyslexie in de weg zit. Er kan meer rust ontstaan bij lezen en schrijven of meer vertrouwen in situaties die eerder veel spanning opriepen..

Soms zit een belangrijke verandering juist in het inzicht: ik begrijp eindelijk waarom ik dit altijd op deze manier heb ervaren. Dat verandert niet wat er in het verleden is gebeurd, maar kan wel helpen om vanaf dat moment anders naar jezelf en naar leren te kijken.

Wat anderen hebben ervaren