Verhaalsommen Duidelijk

Eerst begrijpen wat er gebeurt, dan pas rekenen

Je kind kan een losse som misschien prima uitrekenen, maar zodra diezelfde som verstopt zit in een verhaaltje, wordt het ineens lastig. Welke informatie heb je nodig? Wat wordt er eigenlijk gevraagd? En moet je nu optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen?

Bij verhaalsommen moet een kind meer doen dan alleen rekenen. Het moet de tekst begrijpen, belangrijke informatie herkennen, zich voorstellen wat er gebeurt en dat vervolgens vertalen naar een rekensom. Als één van die stappen lastig is, kan je kind vastlopen terwijl het de benodigde rekenvaardigheid wel beheerst. Bij Verhaalsommen Duidelijk leren we je kind daarom eerst begrijpen wat er gebeurt. Daarna komt het rekenen.

Van verhaal naar som

Een verhaalsom bevat woorden, getallen en informatie die niet allemaal even belangrijk zijn. Sommige kinderen beginnen meteen te rekenen met de getallen die ze zien. Andere zoeken naar een bepaald woord waarvan ze hebben geleerd dat het bij optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen hoort. Maar zo’n woord vertelt lang niet altijd welke bewerking nodig is.

Daarom leren we je kind eerst naar het hele verhaal te kijken. Wat gebeurt er? Wat weten we al? Wat willen we weten? En hoe hangen de hoeveelheden met elkaar samen? Pas als de situatie duidelijk is, vertalen we het verhaal naar een passende berekening.

Zichtbaar maken wat er gebeurt

Verhaalsommen spelen zich vaak alleen af in woorden. Voor een kind dat moeite heeft om alle informatie te ordenen, kan het helpen om het verhaal zichtbaar te maken. We gebruiken daarom waar nodig tekeningen, schema’s en concreet materiaal. Je kind kan een situatie uitbeelden, hoeveelheden neerleggen of tekenen wat er in het verhaal gebeurt.

Zo ontstaat eerst een beeld van de situatie voordat er gerekend hoeft te worden. Je kind leert niet alleen welke som bij het verhaal hoort, maar ook waarom die berekening past. Vanuit dat begrip wordt de stap naar het rekenen kleiner.

Een aanpak die houvast geeft

Je kind leert stap voor stap om een verhaalsom te onderzoeken. Daarbij werken we onder andere aan:

• begrijpen wat de vraag is;
• hoofd- en bijzaken onderscheiden;
• relevante informatie herkennen;
• zich voorstellen wat er in het verhaal gebeurt;
• verbanden tussen hoeveelheden herkennen;
• bepalen welke rekenbewerking past;
• een passende strategie of een schema gebruiken;
• controleren of het antwoord logisch is.

Het doel is niet dat je kind één vast trucje voor iedere verhaalsom uit het hoofd leert. Je kind leert nadenken over de situatie en krijgt een aanpak die ook bruikbaar is wanneer een opgave er anders uitziet.

Niet altijd een rekenprobleem

Moeite met verhaalsommen betekent niet automatisch dat je kind niet kan rekenen. Soms kan je kind de benodigde bewerking prima uitvoeren wanneer de som los wordt aangeboden, maar lukt het niet om uit het verhaal af te leiden welke berekening nodig is. Als duidelijk is dat vooral deze vertaalslag het probleem vormt, kunnen we direct met Verhaalsommen Duidelijk aan de slag.

Loopt je kind ook vast bij gewone sommen of is niet duidelijk waar het probleem precies begint, dan kan een rekenonderzoek eerst helpen. Daarmee kijken we of er mogelijk hiaten in de rekenbasis zijn. Zo voorkomen we dat we alleen met verhaalsommen oefenen terwijl het werkelijke probleem ergens anders ligt.

Voor wie?

Verhaalsommen Duidelijk kan passend zijn voor kinderen en jongeren die gewone sommen redelijk kunnen uitrekenen, maar moeite hebben zodra rekenen in een verhaal of praktische situatie wordt aangeboden. Je merkt bijvoorbeeld dat je kind niet goed begrijpt wat er wordt gevraagd, alle getallen uit een tekst probeert te gebruiken of moeite heeft om hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden.

Ook kan je kind vastlopen bij het kiezen van de juiste bewerking of een berekening maken die eigenlijk niet bij het verhaal past. Voor kinderen die onzeker worden van lange of talige rekenopgaven kan een duidelijke manier om de informatie stap voor stap te ordenen veel houvast geven.

Wat heeft je kind nodig?

Tijdens de begeleiding blijven we kijken naar wat je kind nodig heeft. Soms blijkt dat niet alleen het begrijpen van verhaalsommen lastig is, maar dat ook bepaalde rekenvaardigheden onvoldoende stevig zijn. Dan kan het verstandig zijn om eerst of daarnaast aan die rekenbasis te werken.

Bij hiaten in hoeveelheidsbegrip, getalbegrip of plaatswaarde kan Getallen Begrijpen beter aansluiten. Is de basis stevig, maar heeft je kind moeite met verbanden en rekenstrategieën, dan kan Rekenen met Inzicht passend zijn. Zijn er meerdere of diepere hiaten in de rekenontwikkeling, dan kan Rekenen Opnieuw Opbouwen nodig zijn. Zo sluiten we aan bij waar het probleem daadwerkelijk begint.

Opbouw

Verhaalsommen Duidelijk is individuele begeleiding die aansluit bij het niveau en de hulpvraag van je kind. We gebruiken opgaven die passen bij wat je kind op school tegenkomt en bouwen stap voor stap toe naar het zelfstandig begrijpen en oplossen van verhaalsommen.

We werken doorgaans 1–2 uur per week. Hoe lang de begeleiding nodig is, hangt af van de hulpvraag en van hoe zelfstandig je kind de aanpak leert toepassen.Getallen Begrijpen