Getallen Begrijpen

Een stevige rekenbasis begint met begrip

Van tellen naar écht begrijpen

Puzzelstukje voor Getallen Begrijpen bij Eindelijk Duidelijk in Zoetermeer

Als rekenen steeds lastig blijft

Je ziet dat je kind blijft oefenen met rekenen, maar dat het toch moeite houdt met dingen die inmiddels vanzelfsprekend zouden moeten zijn. Misschien rekent het nog vaak op de vingers, haalt het getallen door elkaar of moet het eenvoudige sommen telkens opnieuw uitrekenen. Je merkt hoe frustrerend dat wordt, zeker wanneer de klas verdergaat met moeilijkere rekenstof en je kind steeds minder vertrouwen krijgt in zichzelf. Je wilt graag helpen, maar hoe vaak je het ook opnieuw uitlegt of samen oefent, de volgende dag lijkt je kind weer bij het begin te staan.

Ook als volwassene kun je merken dat de basis van het rekenen je blijft tegenhouden. Misschien lukt het om bepaalde berekeningen uit je hoofd te doen, maar raak je het overzicht kwijt zodra de getallen groter worden of je een andere aanpak moet gebruiken. Dat kan lastig zijn tijdens een opleiding, op je werk of in het dagelijks leven, zeker wanneer je al jarenlang probeert om je met eigen trucjes te redden en merkt dat die niet altijd voldoende zijn. Soms ligt de moeilijkheid niet bij de sommen die op dat moment gemaakt moeten worden, maar bij het begrijpen van getallen zelf. Wat betekent een getal eigenlijk, hoe is het opgebouwd en wat gebeurt er wanneer je ermee rekent? Met Getallen Begrijpen werken we aan die basis, zodat rekenen minder afhankelijk wordt van onthouden en meer gaat draaien om begrijpen.

Van hoeveelheid naar getal

Een cijfer is een symbool waarmee we getallen schrijven. Maar om met getallen te kunnen rekenen, is het belangrijk dat je begrijpt welke hoeveelheden ze voorstellen en hoe ze zijn opgebouwd. Daarom werken we bij Getallen Begrijpen niet alleen met cijfers op papier, maar maken we hoeveelheden zichtbaar met concreet materiaal en bouwen we getallen samen op. Je ontdekt wat er gebeurt wanneer hoeveelheden worden samengevoegd, weggehaald, verdeeld of ingewisseld. Zo ontstaat er een verbinding tussen wat je ziet, het getal dat daarbij hoort en de berekening die je maakt. Het gaat er niet alleen om dat je weet hoe je een som uitrekent, maar vooral dat je begrijpt wat er gebeurt en waarom.

Het tientallig stelsel begrijpen

Ons getalsysteem is opgebouwd uit eenheden, tientallen, honderdtallen en grotere hoeveelheden. Tien eenheden vormen samen één tiental en tien tientallen vormen één honderdtal. Maar waarom staat de 2 in 24 voor twee tientallen, terwijl diezelfde 2 in 42 maar twee eenheden waard is? En waarom is 52 iets anders dan 25? Door getallen met concreet materiaal op te bouwen, wordt zichtbaar hoe het tientallig stelsel werkt en waarom de plaats van een cijfer bepaalt welke waarde het heeft. Dat inzicht is belangrijk bij het rekenen met grotere getallen, maar ook bij optellen en aftrekken waarbij je over een tiental heen gaat. Wanneer je begrijpt hoe het getalsysteem werkt, wordt duidelijker wat er tijdens een berekening gebeurt en waarom een bepaalde aanpak werkt.

Een stevige basis om verder te rekenen

Wanneer getallen niet langer alleen cijfers op papier zijn, maar je ook begrijpt wat ze betekenen, wordt rekenen een stuk duidelijker. Je hoeft minder te vertrouwen op aangeleerde trucjes of regels die je uit je hoofd hebt geleerd. Dat kan helpen om met meer vertrouwen aan het rekenen te beginnen, ook wanneer een som er anders uitziet dan je gewend bent. Voor kinderen kan dit betekenen dat ze de rekenstof op school beter kunnen volgen, terwijl volwassenen merken dat ze meer grip krijgen op berekeningen die ze tijdens een opleiding, op hun werk of in het dagelijks leven tegenkomen. Door eerst aandacht te besteden aan het begrijpen van getallen, werken we aan een basis waarop verder kan worden gebouwd. Hoeveel tijd daarvoor nodig is en welke begeleiding daarna passend is, verschilt per persoon.

Voor wie is Getallen Begrijpen bedoeld?

Getallen Begrijpen is bedoeld voor kinderen, jongeren en volwassenen bij wie de basis van het rekenen onvoldoende duidelijk is. Dat kan bijvoorbeeld blijken uit moeite met hoeveelheden, het omdraaien van getallen, langdurig op de vingers rekenen of het steeds opnieuw moeten uitrekenen van eenvoudige sommen. Soms worden deze problemen pas zichtbaar wanneer de rekenstof ingewikkelder wordt. Ook dan kan het zinvol zijn om terug te gaan naar eerdere stappen en met concreet materiaal te onderzoeken waar het begrip ontbreekt. Zo kunnen we gericht werken aan de onderdelen die nog onvoldoende worden begrepen.

Eerst een rekenonderzoek

Getallen Begrijpen begint altijd met een rekenonderzoek. Daarmee kijken we welke rekenvaardigheden al goed worden beheerst en waar het begrip van getallen nog onvoldoende duidelijk is. Soms blijkt dat iemand moeite heeft met hoeveelheden, de opbouw van getallen of de waarde van cijfers binnen een getal. Dan kan Getallen Begrijpen een passende manier zijn om aan die basis te werken. Het kan ook zijn dat het getalbegrip al goed ontwikkeld is, maar dat vooral het toepassen van rekenkennis, het herkennen van verbanden of het kiezen van een rekenstrategie lastig blijft. In dat geval kan Rekenen met Inzicht beter aansluiten. Niet altijd is tijdens het onderzoek al duidelijk hoeveel begeleiding nodig is. Bij twijfel beginnen we met Getallen Begrijpen. Vaak blijkt na ongeveer twee bijeenkomsten of iemand binnen dit programma verder kan, of dat het ontwikkelen van rekenbegrip veel meer tijd en herhaling vraagt. In dat laatste geval bespreken we of een overstap naar Rekenen Opnieuw Opbouwen beter past. Zo stemmen we de begeleiding af op wat iemand daadwerkelijk nodig heeft.

Opbouw

De begeleiding bij Getallen Begrijpen is individueel en sluit aan bij wat uit het rekenonderzoek naar voren is gekomen. We werken in een rustig tempo en nemen de tijd om hoeveelheden en getallen met concreet materiaal zichtbaar te maken. Daarbij bouwen we stap voor stap verder op wat al wordt begrepen. Ook Brain Gym-oefeningen maken deel uit van de begeleiding. Het gaat er niet om zoveel mogelijk sommen te maken, maar om ervoor te zorgen dat de betekenis en opbouw van getallen duidelijk worden. Pas wanneer een onderdeel goed wordt begrepen, gaan we verder met de volgende stap.

Hoeveel begeleiding nodig is, verschilt per persoon. Soms biedt Getallen Begrijpen voldoende inzicht om weer verder te kunnen met rekenen. In andere gevallen is het getalbegrip inmiddels duidelijk, maar blijft er hulp nodig bij het toepassen van rekenkennis, het herkennen van verbanden of het kiezen van passende strategieën. Dan kan Rekenen met Inzicht een logisch vervolg zijn. Welke begeleiding daarna nodig is, hangt af van de ontwikkeling en de voortgang. De begeleiding vindt één of twee keer per week plaats, met bijeenkomsten van 45 minuten.