Waarom kinderen bij redactiesommen toch vaak verkeerd optellen
Je kind kan de tafels kennen, vlot hoofdrekenen en losse optelsommen zonder problemen maken. Toch gaat het bij redactiesommen regelmatig mis. Hoe kan dat?
In mijn praktijk zie ik dit vaak gebeuren. Het probleem zit meestal niet in het rekenen zelf, maar in het begrijpen van de situatie achter de som.
Meer betekent niet altijd optellen
Veel kinderen hebben geleerd om te letten op woorden zoals meer, samen, erbij of totaal. Zodra ze zo’n woord zien, kiezen ze automatisch voor optellen.
Maar redactiesommen werken niet zo simpel.
Lees deze vraag eens:
- Emma heeft 12 knikkers. Dat zijn 5 meer dan Sam. Hoeveel knikkers heeft Sam?
Veel kinderen zien het woord meer en rekenen 12 + 5 = 17.
Toch is het juiste antwoord 7.
Je moet namelijk bedenken wat er in de situatie gebeurt: Emma heeft juist méér dan Sam, dus Sam heeft minder.
Het kiezen van een bewerking op basis van één woord leidt daarom regelmatig tot fouten. Belangrijker is dat een kind begrijpt wat er in het verhaal gebeurt.
Eerst begrijpen, daarna rekenen
Bij goede redactiesommen draait het niet om trucjes, maar om inzicht.
Ik leer kinderen daarom eerst vragen te stellen zoals:
- Wie of wat komt er in het verhaal voor?
- Wat verandert er?
- Welke informatie is al bekend?
- Wat moet ik uiteindelijk weten?
Pas als de situatie duidelijk is, kiezen we samen de juiste bewerking. Daardoor ontstaat veel meer rust en vertrouwen.
Beelddenkers hebben vaak juist een voordeel
Kinderen die sterk visueel denken, kunnen een situatie vaak uitstekend voor zich zien. Wanneer zij het verhaal omzetten in een beeld, wordt vanzelf duidelijk wat er gebeurt.
Een kind ziet bijvoorbeeld iemand iets weggeven, erbij krijgen of verdelen. De rekenhandeling volgt dan logisch uit het plaatje in het hoofd, in plaats van uit een los woord in de tekst.
Juist daarom werk ik veel met visualiseren, tekenen en het stap voor stap analyseren van de situatie.
Waarom oefenen alleen niet genoeg is
Als een kind steeds dezelfde denkfout maakt, helpt het meestal niet om alleen meer sommen te oefenen. Dan wordt de verkeerde strategie juist ingeslepen.
Veel effectiever is het om te ontdekken waar de verwarring ontstaat. Zodra een kind leert kijken naar de betekenis van het verhaal in plaats van naar losse signaalwoorden, verbeteren de resultaten vaak snel en groeit het zelfvertrouwen.
Herken je dit bij jouw kind?
Heeft jouw kind moeite met redactiesommen, terwijl de gewone rekensommen prima gaan? Dan ligt de uitdaging waarschijnlijk niet bij het optellen of aftrekken zelf, maar bij het begrijpen van de situatie.
Door te leren denken vanuit betekenis in plaats van vanuit trucjes, worden redactiesommen vaak een stuk overzichtelijker én leuker.