Waarom eindeloos oefenen bij dyslexie niet altijd helpt
Veel kinderen met dyslexie krijgen extra leestijd, remedial teaching of stapels oefenbladen. Natuurlijk is oefenen belangrijk, maar toch merken veel ouders dat hun kind ondanks alle inspanningen vast blijft lopen. Hoe komt dat?
Het antwoord ligt vaak niet in de hoeveelheid oefening, maar in de manier waarop een kind informatie verwerkt.
Dyslexie is meer dan moeite met lezen
Dyslexie wordt meestal omschreven als een hardnekkig probleem met lezen en spellen. Maar achter die leesproblemen schuilt vaak een andere manier van denken. Veel mensen met dyslexie zijn sterke beelddenkers en verwerken informatie op een visuele en creatieve manier.
Dat kan grote voordelen hebben, zoals goed ruimtelijk inzicht, creativiteit en probleemoplossend vermogen. Tegelijkertijd kan het zorgen voor verwarring wanneer abstracte symbolen zoals letters en woorden verwerkt moeten worden.
Stel je voor dat je een boek leest waarin je ieder zelfstandig naamwoord begrijpt, maar woorden als de, het, van, als en omdat geen betekenis hebben. Dan wordt het lastig om de betekenis van een zin goed te volgen. Volgens Ron Davis zijn juist deze onzichtbare woorden voor veel beelddenkers de bron van verwarring.
Wanneer verwarring omslaat in desoriëntatie
Volgens Ron Davis blijft het niet altijd bij verwarring alleen. Wanneer een beelddenker een woord of begrip tegenkomt dat geen duidelijk beeld oproept, probeert het brein daar automatisch betekenis aan te geven. Tijdens dat proces kan desoriëntatie ontstaan. Op zo’n moment verandert de waarneming: letters lijken te verschuiven, woorden worden omgedraaid of de betekenis van een zin glipt weg. Dat gebeurt onbewust en niet omdat iemand niet goed oplet.
Hoe vaker dit gebeurt, hoe meer lezen energie kost en hoe groter de kans dat een kind het vertrouwen in zichzelf verliest.
Juist daarom helpt meer oefenen lang niet altijd. Als de verwarring onder het woord of begrip blijft bestaan, blijft ook de kans op desoriëntatie bestaan. Door eerst duidelijkheid te creëren over de betekenis van woorden en begrippen, ontstaat meer rust. Van daaruit wordt lezen, spellen en leren vaak een stuk makkelijker.
Waarom extra oefenen soms weinig oplevert
Wanneer de onderliggende verwarring blijft bestaan, lost extra oefenen die verwarring meestal niet op. Sommige kinderen raken hun concentratie kwijt, lezen woorden anders dan ze op papier staan of verliezen de betekenis tijdens het lezen.
Daardoor kost lezen enorm veel energie en ontstaat er onzekerheid. Een risico is dat een kind gaat denken dat het niet slim genoeg is, terwijl het probleem vaak ergens anders ligt.
Een andere manier van kijken naar dyslexie
Steeds meer begeleiding richt zich niet alleen op het verbeteren van de leesvaardigheid, maar ook op het begrijpen van de eigen manier van denken en leren.
Door inzicht te krijgen in hoe verwarring ontstaat, kunnen kinderen leren daar bewust mee om te gaan. Wanneer er meer rust en controle ontstaat, wordt lezen vaak minder inspannend en groeit ook het zelfvertrouwen.
De Davis-aanpak bij dyslexie
Binnen de Davis-benadering staat niet het eindeloos oefenen centraal, maar het ontdekken hoe iemand denkt en leert. De begeleiding richt zich op het herkennen van momenten waarop verwarring ontstaat en het ontwikkelen van vaardigheden om daar zelf invloed op uit te oefenen.
Daarnaast wordt gewerkt aan de betekenis van letters, woorden, leestekens en concepten, zodat deze beter aansluiten bij de manier waarop het brein informatie verwerkt.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het werken met woorden die je niet kunt zien of aanwijzen, zoals de, het, van, als en omdat. Juist deze woorden zorgen volgens Ron Davis vaak voor de meeste verwarring. Dit zijn geen moeilijke woorden. Het zijn juist de allerkleinste woorden die we voortdurend gebruiken, maar die je niet kunt zien of aanwijzen. Daardoor zijn ze voor veel beelddenkers verrassend lastig om echt te begrijpen.
De volgende stap
Herken je jouw kind in deze manier van denken? Dan kan het waardevol zijn om verder te kijken dan alleen de leesproblemen. Door te begrijpen waar verwarring ontstaat, wordt ook duidelijk waarom oefenen alleen soms niet voldoende is.
Op de pagina over de Davis-methode lees je hoe deze benadering werkt en waarom juist conceptwoorden daarin een belangrijke rol spelen.
Ben je benieuwd of deze manier van begeleiden past bij jouw kind? Kijk dan verder op de pagina Dyslexie Begeleiding voor kinderen.